(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఉద్యోగపర్వ - అధ్యాయ 175

॥ శ్రీః ॥
5.175. అధ్యాయః 175
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
భీష్మానుజ్ఞయా సాల్వం గతాయా అంబాయాస్తేన పరిత్యాగః ॥ 1 ॥
అంబయా భీష్మస్య ప్రతిచికీర్షయా తాపసాశ్రమమేత్య తేషు స్వవృత్తాంతనివేదనం ॥ 2 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

భీష్మ ఉవాచ। 5-175-0x(3883)(37832)
తతోఽహం సమనుజ్ఞాప్య కాలీం గంధవతీం తదా।
మంత్రిణశ్చర్త్విజశ్చైవ తథైవ చ పురోహితాన్।
సమనుజ్ఞామిషం కన్యామంబాం జ్యేష్ఠాం నరాధిప ॥ 5-175-1(37833)
అనుజ్ఞాతా యయౌ సా తు కన్యా సాల్వపతేః పురం।
వృద్ధైర్ద్విజాతిభిర్గుప్తా ధాత్ర్యా చానుగతా తదా ॥ 5-175-2(37834)
అతీత్య చ తమధ్వానమాసమాద నరాధిపమ ।
సా తమాసాద్య రాజానం సాల్వం వచనమబ్రవీత్ ॥ 5-175-3(37835)
ఆగతాహం మహాబాహో త్వాముద్దిశ్య మహామతే।
`అభినందస్వ మాం రాజన్సదా ప్రియహితే రతాం॥ 5-175-4(37836)
ప్రతిపాదయ మాం రాజంధర్మాదీంశ్చర ధర్మతః ।
త్వం హి మే మనసా ధ్యాతస్త్వయా చాప్యుపమంత్రితా ॥ 5-175-5(37837)
భీష్మ ఉవాచ।' 5-175-6x(3884)
తామబ్రవీత్సాల్వపతిః స్మయన్నివ విశాంపతే।
త్వయాఽన్యపూర్వయా నాహం భార్యార్థీ వరవర్ణిని ॥ 5-175-6(37838)
గచ్ఛ భద్రే పునస్తత్ర సకాశం భీష్మకస్య వై।
నాహమిచ్ఛామి భీష్మేణ గృహీతాం త్వాం ప్రసహ్య వై ॥ 5-175-7(37839)
త్వం హి భీష్మేణ నిర్జిత్య నీతా ప్రీతిమతీ తదా।
పరామృశ్య మహాయుద్ధే నిర్జిత్య పృథివీపతీన్ ॥ 5-175-8(37840)
నాహం త్వయ్యన్యపూర్వాయాం భార్యార్థీ వరవర్ణిని ।
కథమస్మద్విధో రాజా పరపూర్వాం ప్రవేశయేత్ ॥ 5-175-9(37841)
నారీం విదితవిజ్ఞానః పరేషాం ధర్మమాదిశన్।
యథేష్టం గంయతాం భద్రే మా త్వాం కాలోఽత్యగాదయం ॥ 5-175-10(37842)
అంబా తమబ్రవీద్రాజన్ననంగశరపీడితా।
నైవం వద మహీపాల నైతదేవం కథంచన ॥ 5-175-11(37843)
నాస్మి ప్రీతిమతీ నీతా భీష్మేణామిత్రకర్శన ।
బలాన్నీతాస్మి రుదతీ విద్రావ్య పృథివీపతీన్ ॥ 5-175-12(37844)
భజస్వ మాం సాల్వపతే భక్తాం బాలామనాగసం ।
భక్తానాం హి పరిత్యాగో న ధర్మేషు ప్రశస్యతే ॥ 5-175-13(37845)
సాహమామంత్ర్య గాంగేయం సమరేష్వనివర్తినం ।
అనుజ్ఞాతా చ తేనైవ తతోఽహం భృశమాగతా ॥ 5-175-14(37846)
న స భీష్మో మహాబాహుర్మామిచ్ఛతి విశాంపతే ।
భ్రాతృహేతోః సమారంభో భీష్మస్యేతి శ్రుతం మయా ॥ 5-175-15(37847)
భగిన్యౌ మమ యే నీతే అంబికాంబాలికే నృప।
ప్రాదాద్విచిత్రవీర్యాయ గాంగేయో హి యవీయసే ॥ 5-175-16(37848)
యథా సాల్వపతే నాన్యం వరం యామి కథంచన।
త్వామృతే పురుషవ్యాఘ్ర తథా మూర్ధానమాలభే ॥ 5-175-17(37849)
న చాన్యపూర్వా రాజేంద్ర త్వామహం సముపస్థితా।
సత్యం బ్రవీమి సాల్వైతత్సత్యేనాత్మానమాలభే ॥ 5-175-18(37850)
భజస్వ మాం విశాలాక్ష స్వయం కన్యాముపస్థితాం।
అనన్యపూర్వాం రాజేంద్ర త్వత్ప్రసాదాభికాంక్షిణీం ॥ 5-175-19(37851)
తామేవం భాషమాణాం తు సాల్వః కాశిపతేః సుతాం।
అత్యజద్భరతశ్రేష్ఠ జీర్ణాం త్వచమివోరగః ॥ 5-175-20(37852)
ఏవం బహువిధైర్వాక్యైర్యాచ్యమానస్తయా నృపః ।
నాశ్రద్దధత్సాల్వపతిః కన్యాయాం భరతర్షభ ॥ 5-175-21(37853)
తతః సా మన్యునాఽఽవిష్టా జ్యేష్ఠా కాశిపతేః సుతా।
అబ్రవీత్సాశ్రునయనా బాష్పవిప్లుతయా గిరా ॥ 5-175-22(37854)
త్వయా త్యక్తా గమిష్యామి యత్ర తత్ర విశాంపతే।
తత్ర మే గతయః సంతు సంతః సత్యం యథా ధ్రువం ॥ 5-175-23(37855)
ఏవం తాం భాషమాణాం తు కన్యాం సాల్వపతిస్తదా।
పరితత్యాజ కౌరవ్య కరుణం పరిదేవతీం ॥ 5-175-24(37856)
గచ్ఛ గచ్ఛేతి తాం సాల్వః పునః పునరభాషత।
బిభేమి భీష్మాత్సుశ్రోణి త్వం చ భీష్మపరిగ్రహః ॥ 5-175-25(37857)
ఏవముక్తా తు సా తేన సాల్వేనాదీర్ఘదర్శినా ।
నిశ్చక్రామ పురాద్దీనా రుదతీ కురరీ యథా ॥ 5-175-26(37858)
భీష్మ ఉవాచ। 5-175-27x(3885)
నిష్క్రామంతీ తు నగరాచ్చింతయామాస దుఃఖితా ।
పృథివ్యాం నాస్తి యువతిర్విషమస్థతరా మయా ॥ 5-175-27(37859)
బంధుర్భిర్విప్రహీణాస్మి సాల్వేన చ నిరాకృతా ।
న చ శక్యం పునర్గంతుం మయా వారణసాహ్వయం ॥ 5-175-28(37860)
అనుజ్ఞాతా తు భీష్మేణ సాల్వముద్దిశ్య కారణం।
కిం ను గర్హాంయథాత్మానమథ భీష్మం దురాసదం ॥ 5-175-29(37861)
అథవా పితరం మూఢం యో మేఽకార్షీత్స్వయంవరం ।
మయాఽయం స్వకృతో దోషో యాఽహం భీష్మరథాత్తదా ॥ 5-175-30(37862)
ప్రవృత్తే దారుణే యుద్ధే సాల్వార్థం నాపతం పురా।
తస్యేయం ఫలనిర్వృత్తిర్యదాపన్నాఽస్మి మూఢవత్ ॥ 5-175-31(37863)
ధిగ్భీష్మం ధిక్క మే మందం పితరం మూఢచేతసం ।
యేనాహం వీర్యశుల్కేన పణ్యస్త్రీవ ప్రచోదితా ॥ 5-175-32(37864)
ధిఙ్మాం ధిక్సాల్వరాజానం ధిగ్ధాతారమథాపి వా ।
యేషాం దుర్నీతభావేన ప్రాప్తాస్ంయాపదముత్తమాం ॥ 5-175-33(37865)
సర్వథా భాగధేయాని స్వాని ప్రాప్నోతి మానవః ।
అనయస్యాస్య తు ముఖం భీష్మః శాంతనవో మమ ॥ 5-175-34(37866)
సా భీష్మే ప్రతికర్తవ్యమహం పశ్యామి సాంప్రతం ।
తపసా వా యుధా వాపి దుఃఖహేతుః స మే మతః ॥ 5-175-35(37867)
కో ను భీష్మం యుధా జేతుముత్సహేత మహీపతిః ।
ఏవం సా పరినిశ్చిత్య జగామ నగరాద్బహిః ॥ 5-175-36(37868)
ఆశ్రమం పుణ్యశీలానాం తాపసానాం మహాత్మనాం ।
తతస్తామవసద్రాత్రిం తాపసైః పరివారితా ॥ 5-175-37(37869)
ఆచఖ్యౌ చ యథావృత్తం సర్వమాత్మని భారత ।
విస్తరేణ మహాబాహో నిఖిలేన శుచిస్మితా ।
హరణం చ విసర్గం చ సాల్వేన చ విసర్జనం ॥ 5-175-38(37870)
తతస్తత్ర మహానాసీద్బ్రాహ్మణః సంశితవ్రతః ।
శైఖావత్యస్తపోబృద్ధః శాస్త్రే చారణ్యకే గురుః ॥ 5-175-39(37871)
ఆర్తా తామాహ స మునిః శైఖావత్యో మహాతపాః ।
నిఃశ్వసంతీం సతీం బాలాం దుఃఖశోకపరాయణాం ॥ 5-175-40(37872)
ఏవం గతే తు కిం భద్రే శక్యం కర్తుం తపస్విభిః ।
ఆశ్రమస్థైర్మహాభాగే తపోయుక్తైర్మహాత్మభిః ॥ 5-175-41(37873)
సా త్వేనమబ్రవీద్రాజన్క్రియతాం మదనుగ్రహః ।
ప్రావ్రాజ్యమహమిచ్ఛామి తపస్తప్స్యామి దుశ్చరం ॥ 5-175-42(37874)
మయైవ యాని కర్మాణి పూర్వదేహే తు మూఢయా।
కృతాని నూనం పాపాని తేషామేతత్ఫలం ధ్రువం ॥ 5-175-43(37875)
నోత్సహే తు పునర్గంతుం స్వజనం ప్రతి తాపసాః ।
ప్రత్యాఖ్యాతా నిరానందా సాల్వేన చ నిరాకృతా ॥ 5-175-44(37876)
ఉపదిష్టమిహేచ్ఛామి తాపస్యం వీతకల్మషాః ।
యుష్మాభిర్దేవసంకాశైః కృపా భవతు వో మయి ॥ 5-175-45(37877)
స తామాశ్వాసయత్కన్యాం దృష్టాంతాగమహేతుభిః ।
సాంత్వయామాస కార్యం చ ప్రతిజజ్ఞే ద్విజైః సహ ॥ ॥ 5-175-46(37878)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఉద్యోగపర్వణి అంబోపాఖ్యానపర్వణి పంచసప్తత్యధికశత్తమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-175-39 శైఖావత్యః శిఖావాన్ వహ్నిస్తత్సాధ్యాని శ్రౌతస్మార్తకర్మాణి శైఖావతాని తేషు సాధుః శైఖావత్యః।
ఆరణ్యకే ఉపనిషది గురుబ్రహ్మవిదిత్యర్థః ॥
5-175-46 దృష్టాంతో లౌకికోదాహరణం । ఆగమో వేదః। హేతుర్యుక్తిః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.